Grafzerken Farmsum

Hieronder leest u enkele artikelen uit de Eeemsbode die betrekking hebben op de vonds van grafzerken in kerk Farmsum.


 

Zeer bijzondere zerken gevonden in kerk Farmsum

DELFZIJL – Tijdens restauratiewerkzaamheden in de kerk in Farmum zijn de afgelopen week verschillende zerken blootgelegd. In ieder geval twee ervan zijn zeer bijzonder.

Het gaat om de zerken van Haye Ripperda II en Frouke Onsta. De Onsta’s en de Ripperda’s behoorden in de middeleeuwen tot de machtigste hoofdelingenfamilies in het Groninger land.

Haye Ripperda II werd omstreeks 1455 geboren als zoon van Unico Ripperda (zoon van Bole Ripperda en Hille Wigboldes) en Ulske Ukena (dochter van Focke Ukena en Hiddeke to Wijtwerd). Hij huwde Ailke Houwerda (dochter van Omke Snelgersma). Uit dit huwelijk stamt de hoofdtak Ripperda in Farmsum. In 1504 overleed Haye Ripperda II in Farmsum. Haye gold, tezamen met de Van Ewsums, als de voornaamste leden van de Ommelander ridderschap.

Na de (zeer afgesleten) zerk van Andolf Nittersum te Stedum (1471) is deze betrekkelijk goed bewaard gebleven zerk de oudste portretzerk in de provincie Groningen. Haye is afgebeeld als krijgsman in harnas, met een zwaard aan zijn zij en een helm aan zijn voeten.

Frouke Onsta was dochter van Abele Onsta en Hille Jarges. Zij huwde in augustus 1475 met Focke Ripperda (ook wel naar zijn grootvader Focke Ukena genoemd. Minder dan twee jaar later overleed zij al op Urbanusdag (25 mei) 1477 met nalating van één zoon, Peter Ripperda.

Frouke zal toen hoogstens een jaar of 25 zijn geweest. Frouke en haar man Focke zullen op de borg in Farmsum hebben gewoond. De zerk is uitzonderlijk fraai en goed bewaard gebleven. Het is de eerste 15de eeuwse zerk sinds ruim 50 jaar die is teruggevonden.

Fondsen nodig
De restauratie van de kerk vindt plaats in opdracht van het kerkbestuur van de Protestantse gemeente waar de Farmsumer kerk deel van uitmaakt. Bij de opgravingen zijn archeologen van Libau en ARC betrokken. Naar verschillende blootgelegde zerken vindt nog nader onderzoek plaats.

Artikel is geplaatst, in de Eemsbode, door Bram Noordhuis op 16-07-2012


 


Ook schoolkinderen enthousiast over vondst zerken in kerk Farmsum

 

De bijzondere zerken die tijden srestauratiewerkzaamheden zijn gevonden in de kerk van Farmsum werken als magneten. Gisteren kwamen er meer dan 500 belangstellenden een kijkje nemen bij de opgraving.

Het begon ‘s morgens met de groepen 7 en 8 van de Ripperdaschool. De leerlingen raakten dusdanig enthousiast dat besloten werd ook de andere groepen van de school langs te laten komen. Sommige kinderen kwamen ‘savonds opnieuw langs, in het gezelschap van hun ouders. Nadat ‘s middags ook de leerlingen van de Rengersborg de bijzondere vondsten hadden bekeken, schuifelden ‘s avonds honderden belangstellenden langs het speciaal opgestelde hekwerk.

Om de blootgelegde zerken van Haye Ripperda II en Frouke Onsta van zo dichtbij mogelijk zelf in ogenschouw te nemen. De Onsta’s en de Ripperda’s behoorden in de middeleeuwen tot de machtigste hoofdelingenfamilies in het Groninger land.

Haye Ripperda II werd omstreeks 1455 geboren als zoon van Unico Ripperda (zoon van Bole Ripperda en Hille Wigboldes) en Ulske Ukena (dochter van Focke Ukena en Hiddeke to Wijtwerd). Hij huwde Ailke Houwerda (dochter van Omke Snelgersma). Uit dit huwelijk stamt de hoofdtak Ripperda in Farmsum. In 1504 overleed Haye Ripperda II in Farmsum. Haye gold, tezamen met de Van Ewsums, als de voornaamste leden van de Ommelander ridderschap.

Na de (zeer afgesleten) zerk van Andolf Nittersum te Stedum (1471) is deze betrekkelijk goed bewaard gebleven zerk de oudste portretzerk in de provincie Groningen. Haye is afgebeeld als krijgsman in harnas, met een zwaard aan zijn zij en een helm aan zijn voeten.

Frouke Onsta was dochter van Abele Onsta en Hille Jarges. Zij huwde in augustus 1475 met Focke Ripperda (ook wel naar zijn grootvader Focke Ukena genoemd). Minder dan twee jaar later overleed zij al op Urbanusdag (25 mei) 1477 met nalating van één zoon, Peter Ripperda. Frouke zal toen hoogstens een jaar of 25 zijn geweest. Frouke en haar man Focke zullen op de borg in Farmsum hebben gewoond. De zerk is uitzonderlijk fraai en goed bewaard gebleven. Het is de eerste 15de eeuwse zerk sinds ruim 50 jaar die is teruggevonden.

De restauratie van de kerk vindt plaats in opdracht van het kerkbestuur van de Protestantse gemeente waar de Farmsumer kerk deel van uitmaakt. Bij de opgravingen zijn archeologen van Libau en ARC betrokken. Naar verschillende blootgelegde zerken vindt nog nader onderzoek plaats. Het kerkbestuur is op zoek naar fondsen om de bijzondere zerken in de toekomst permanent zichtbaar te houden. Hierbij zijn ook de provincie Groningen en de gemeente Delfzijl betrokken.

Artikel is geplaatst door Bram Noordhuis op 20-07-2012


10.000 Euro voor archeologisch onderzoek kerk Farmsum

 

DELFZIJL – Het college van de gemeente Delfzijl stelt 10.000 euro beschikbaar voor het archeologisch onderzoek naar de spectaculaire vondst in de kerk van Farmsum.

De ontdekking van vele graven uit de 17e en 18e eeuw en drie zeer unieke zerken uit 1474, 1477 en 1504 was niet verwacht. Het college hecht veel belang aan de cultuurhistorie van dit gebied en wil daarom een gedegen en volledig onderzoek.

Daarnaast is het budget voor de restauratie van de kerk ook niet meer toereikend, omdat de aannemer noodgedwongen meer kosten maakt.

Glazen vloer

Naast het archeologisch onderzoek wil de gemeente zich inzetten om financiers te vinden voor het toegankelijk en zichtbaar houden van de grafzerken.

De Protestantse Gemeente in Delfzijl – het bestuur van de kerk in Farmsum – wil de middeleeuwse graven zichtbaar houden onder een glazen vloer en de vijf gave 17e en 18e eeuwse zerken aan de wand van de kerk hangen.

Hiervoor is een bedrag nodig van minstens 50.000 euro. Dit bedrag wil de Protestantse Gemeente bij elkaar krijgen door fondsen en giften van de provincie, bedrijven en particulieren.

Zerken bekijken

De kerk opent haar deuren voor publiek op zaterdag 28 juli, 4, 11 en 18 augustus tussen 14.00 en 16.00 uur. Belangstellenden krijgen dan in kleine groepen toegang tot de opgraving in de kerk.

Artikel is geplaatst door Bram Noordhuis op 27-07-2012



Prachtvondst eeuwenoude zerken financiële last Farmsumer kerk

 

FARMSUM – De restauratie van de Farmsumer kerk heeft geleid tot de prachtige vondst van eeuwenoude grafzerken met een bijzondere historische waarde.

Zo’n waardevol bezit schept ook verplichtingen en dat heeft inmiddels geleid tot financiële problemen. De kerkgemeenschap wordt opgezadeld met een schuld die ze er in Farmsum eigenlijk niet bij kunnen hebben.

De restauratie van het grootste gebouw op de monumentenlijst van Delfzijl kost 600.000 euro en daar hebben de leden van de gemeente al een aanzienlijk deel aan bijgedragen.

Familie Ripperda

”Dit hadden we niet kunnen bedenken toen we tijdens de restauratie de eerste grafzerk met het jaar 1621 erop aantroffen,” vertelt fondsenwerver Marten Timmerman. De euforie werd aanvankelijk alleen maar groter. Er werden liefst drie zerken uit de vijftiende en zestiende eeuw gevonden van de vooraanstaande familie Ripperda, die het in grote delen van het Noorden voor het zeggen had en voor een deel resideerde op de borg in Farmsum. De naam Ripperda leeft nog steeds voort, onder andere in een school op de plek van de borg en straatnamen.

Tijdens het blootleggen hield het met de verrassingen niet op. Uiteindelijk werden er twintig min of meer waardevolle zerken gevonden, alsmede muntstukken, een fibula (speld) uit 1100 en een gedeelte van een sarcofaag deksel uit 1100, dat later gebruikt werd als altaarsteen. Een gewijd stuk steen dus.

Archeologen en historici

Al die bijzondere vondsten zorgden ervoor dat archeologen en andere historici tot uit Duitsland de Farmsumer kerk bezochten om alles met eigen ogen te aanschouwen. Inmiddels zijn er bezoekers uit heel Nederland geweest. Eén ding was meteen duidelijk, stelt Timmerman. “Het publiek moet dit ook kunnen zien en dat past ook precies in het voornemen om de kerk meer toegankelijk te maken voor het publiek. Besef wel dat er maar eens in de vijftig jaar een dergelijke vondst wordt gedaan. ”

De drie meest bijzondere zerken krijgen een plek in het koor van de kerk. De zerk met de ridder in reliëf krijgt een eervolle plaats. Vijf andere zerken, van onder andere predikanten, kerkvoogden en een voornaam koopman worden aan de zijmuur gepresenteerd.

Alleen, die hele operatie kost 125.000 euro. Inmiddels is er via subsidies van de gemeente Delfzijl, PKN, provincie en giften van particulieren (al bijna 12.000 euro) zo’n 68.000 euro binnen. Een gapend gat van 57.000 euro resteert. “We zijn nu verplicht om door te zetten,” weet Timmerman. “Dit moet voor het nageslacht goed bewaard blijven. Tenslotte is het zo dat iemand die het heden wil begrijpen, zijn geschiedenis moet kennen.”

Emme Groot, Albert Engelsman en Fred Kappelhof

Timmerman voelt zich gesteund door de open dagen die honderden mensen, onder wie ook veel schoolkinderen, naar de kerk trokken. “Hier ligt een belangrijk stuk geschiedenis van Groningen. We gaan nu bedrijven benaderen om ons project te steunen en verschillende fondsen aanschrijven. We hebben voor dat laatste een speciaal iemand ingeschakeld. De bedrijven zullen de komende periode door mij benaderd worden. Gelukkig hebben we inmiddels een stevig comité van aanbeveling, met burgemeester Emme Groot, Wagenborg-directeur Albert Engelsman en de bekende strafpleiter Fred Kappelhof die vlakbij de kerk is opgegroeid. Ik hoop dat iedereen in de regio beseft hoe belangrijk deze vondst is. Niet voor niets houdt de Rijksuniversiteit Groningen op 7 december het symposium de Zerken van Farmsum.”

Artikel is geplaatst door Bram Noordhuis op 20-07-2012

 

Copyright © 2016-2017 Rob Hubert. All rights reserved.
Joomla templates by a4joomla